2015270844.jpg

VERSLAG VAN HET KINDERBIJBELPROJECT IN IVOORKUST

                             Tweetalige Bijbels (Yacouba-Frans) voor de stam Dan

 

Goed nieuws uit Ivoorkust

De kinderbijbels worden nu uitgedeeld. Ze zijn met groot enthousiasme ontvangen. Dit heeft landelijk de aandacht getrokken. Eerst vertel ik wat eraan voorafging. Dan kom ik terecht bij wat er nu gebeurt.

 

Feiten over de stam Dan

Drie jaar geleden begon de geldwerving voor een groot project in Ivoorkust. Een kleine organisatie (Stichting Facilite) had door haar contacten met de stam Dan ontdekt dat niet alleen de naam, maar ook haar gebruiken en haar historie haar bijbelse oorsprong laten zien. Die vondst bleek een enorme stimulans voor de verkondiging van het Evangelie, en velen vonden het geloof in Christus. Trans World Radio sloot aan bij deze belangstelling, door evangelisatie-uitzendingen over enkele lokale radiozenders te bekostigen. Deze uitzendingen worden bijzonder goed beluisterd.

 

Toen bleek dat de nieuwe gelovigen maar met moeite door de kerken in dat gebied konden worden opgevangen, werden nazorgbijbelstudies opgezet, waaraan nu meer dan 4000 mensen meedoen. Dat was een reuze stap voorwaarts, want om dit te realiseren moesten ongeveer 60 mensen worden opgeleid en ingeschakeld. (Sommigen leiden meer dan een groep). Maar de tijd was rijp voor nog weer een stap.

 

De stam Dan telt ongeveer 1.500.000 mensen in Ivoorkust, en dan nog 250.000 à 300.000 in Liberia en 60.000 in Guinée. In Ivoorkust is 10 à 15% van deze stam Christen, ongeveer 15% à 20&% is moslim en de meerderheid is animistisch. In Liberia is ongeveer 40% Christen en in Guinée is de meerderheid islamitisch. De bemoeienissen van Stichting Facilite met de stam Dan dateren van het jaar 2014. Deze beweging (stichting) sticht geen eigen gemeenten, maar werkt samen met de kerken die in die streken gevestigd zijn, waarvan de grootste is: De Evangelische Kerk van Zuidwest Ivoorkust (tegenwoordig geheten: Evangelische Kerk Zending en Werk, zodat men in het Frans dezelfde afkorting voor de kerk kon blijven gebruiken.)

 

Tweetalige kinderbijbel

In 2016 kwam een Egyptische drukker/uitgever met het plan een tweetalige kinderbijbel aan te bieden voor stammen in Afrika (d.w.z. de landstaal plus de stamtaal). Zijn oog viel op de stam Dan, wonend bij het drielandenpunt van Ivoorkust, Liberia en Guinée. Al snel werd met de vertaling van de kinderbijbel in zowel het Frans als de lokale taal, het Yacouba, begonnen. Dat was een enorme opsteker voor de Danieten van Ivoorkust. Ze wonen in een ‘vergeten hoek’ van het land. Hun gebied is onontwikkeld. De wegen zijn slecht. Dat levert een gevoel van minderwaardigheid op. Hun taal staat nauwelijks op schrift. Het enige dat bestaat, is gemaakt door de Wycliffe Bijbelvertalers: Het Nieuwe Testament en het bijbelboek Genesis. Maar bijna niemand is in staat de eigen taal te lezen. Dat komt ook door het analfabetisme. Bijna iedereen van boven de 30 is analfabeet. Nu zijn er scholen gekomen. Op school wordt Frans onderwezen.  Maar alle communicatie in hun streek is in het Yacouba, de taal van de stam Dan. De komst van de kinderbijbel was als een teken uit de hemel: Jullie tellen echt mee!

 

13000 Bijbels zijn gedrukt, plus daarnaast nog 3000 Franse kinderbijbels voor de wat oudere kinderen. Die werden in juli verscheept (met grote vertraging). Maar ze kwamen niet aan met het schip dat ze zou vervoeren. Bijbels kwijt! Grote paniek, want niemand wist waar ze gebleven waren. Uiteindelijk kwamen ze in de tweede week van november aan met een tweede schip van dezelfde Egyptische rederij. Maar niemand was op de hoogte gebracht van deze verandering. Zouden ze nog op tijd door de douane komen? Er was namelijk een plechtige bijeenkomst belegd voor de uitreiking van de kinderbijbels. Ook was er een boekje geproduceerd met de uitleg over de herkomst, de cultuur en de rondzwervingen in Afrika van de stam Dan. Twee kinderbijbels (in een land waar zelfs de zondagsscholen geen kinderbijbel hebben...) en nog een populair wetenschappelijk boekje. De belangstelling van autoriteiten was overweldigend. Maar nu de douane...

 

Uitreiking van de kinderbijbels

Op woensdag 27 november waren de Bijbels beschikbaar. De douane had enorm meegeholpen. De container met kinderbijbels staat in Danané, de meest centrale stad in het woongebied van de stam Dan. In de grootste stad, en tevens de departementale hoofdstad, Man, was een bijeenkomst belegd in de grote zaal van hotel Cascade. De 300 zitplaatsen waren te weinig. De minister van Cultuur en Onderwijs was er, de gouverneur van het departement, drie parlementsleden, het hoofd van de rechterlijke macht, het hoofd van de politie, diverse directeuren uit het onderwijs, tientallen predikanten en nog veel meer belanghebbenden. Radio en pers waren aanwezig, en die avond werd in het hele land verteld: “Een historische dag voor de stam Dan.”

 

Een tweede samenkomst was bestemd voor alle belangstellenden uit de kerken en van de bevolking. Ook die trok velen. Ieder wilde wel ter plekke een kinderbijbel meenemen. Dat gebeurde echter niet. Ds. Alfred Zranpiemi is de leider van de distrbutie van de Bijbels. Hij heeft aan elke kerk en elke streek een bepaald aantal Bijbels toegekend, en controleert ook of de Bijbels terecht komen op plaatsten waar ze echt gebruikt worden. In dat kader organiseert hij voorleeswedstrijden van bijbelverhalen in het Yacouba.

 

Alle kerken zijn bijzonder blij met deze kinderbijbels. Ook uit het nabije district Touba (400.000 inwoners) kwamen predikanten bij de uitreiking van de kinderbijbels. Hun taal is zeer verwant aan het Yacouba. We zien nu al dat de vraag niet is of we de kinderbijbels wel kwijtraken. De grote vraag is: Hoe kunnen we ze zo eerlijk mogelijk verdelen. In feite is er nu al een groot tekort, gezien de aantallen die kerken, scholen, kinderclubs en ouders vragen. De Yacouba sprekende kerken in Liberia (die ook aanwezig waren) zijn erg teleurgesteld. Waarom geen Engels-Yacouba kinderbijbel voor hen?

 

Hoe gaat het verder?

Er is een grote belangstelling ontstaan in het departement Tonkpi (woongebied van de stam Dan) voor de Bijbel. De aantallen deelnemers aan de bijbelstudies nemen sterk toe. De kerken zien het belang hiervan. Nu die studies ook in de eigen taal worden gegeven en de verhalen van de Bijbel in het Yacouba klinken (tot hiertoe is de meest gebruikte taal in de kerk Frans – dat de meeste mensen maar moeilijk kunnen verstaan), lijkt het wel of er duizenden belangstellenden voor kerk en Evangelie bij zijn gekomen. De komst van de tweetalige kinderbijbel lijkt en golf van geestelijke belangstelling, in en buiten de kerk, te hebben veroorzaakt. We moeten nog zien hoe dit alles verder uitwerkt.

 

In januari/februari hoopt Bram Krol, samen met het Ivoriaanse team, van nabij te zien wat er gebeurt onder de stam Dan. De nieuwtjes druipen maar langzaam binnen, omdat telefoonverkeer in die streken heel moeilijk en vaak zelfs onmogelijk is.

 

Voor wie het nieuws wil volgen over het werk van Stichting Facilite, inclusief de gebeurtenissen in de stam Dan: www.bramkrol.com.

 

Inmiddels is met de vertaling van deze kinderbijbel in het Bété begonnen. Die taal wordt door ongeveer 3 miljoen mensen in Ivoorkust gesproken. Vertegenwoordigers van nog wel vier andere stammen hebben ons benaderd. “Zou dat bij ons ook kunnen?”

 

Financieel verslag

Voor de productie en verspreiding van deze kinderbijbels is ongeveer 56000 euro binnen gekomen. De totale onkosten zullen ongeveer 65.000 euro bedragen.  Stichting Facilite betaalt het overgebleven bedrag uit haar eigen inkomsten. Er zal een verslagje van de besteding van de gelden verschijnen op de website van Stichting Facilite: www.bramkrol.com, onder: Bram/Facilite/ANBI. Dit vergt nog enige tijd, mogelijk een half jaar, omdat de kinderbijbels zorgvuldig worden uitgedeeld.

 

(11-12-2019)

 

(Bij de foto: in het midden de gouverneur van Tonkpi, naast hem met de blauwe stropdas ds. Philippe Makaye (de leider van het werk onder de stam Dan) en met de boeken in de hand ds. Alfred Zranpiemi, de leider van de distributie van de kinderbijbels).

Pygmeeën, Kongo, Bandunduprovincie

Halverwege november 216 wil de leider van ons werk in Kongo. Ds. Bernardin Luswa, samen met de predikanten Jean Kibungula en Richard Mayoko voor 4 weken op de motor naar de pygmeeën reizen, op 600 km. van zijn woonplaats Kikwit. Het pad door het oerwoud (en door moerassen) is bijna onbegaanbaar en vrijwel nergens onderhouden. Woudreuzen zijn erover gevallen, lianen slingeren zich over het pad, soms kun je niet meer onderscvheiden waar je rijdt. Dit is een gevaarlijke tocht (krokodillen, slangen, giftige doorns, rovers, luipaarden, ziekten, maar geen enkel ziekenhuis, geen telefoon…) Doel van de reis: Evangelisatie, vorming van de gelovigen en het starten van werk in een nieuwe streek. Naast dit drietal reist ook een reparateur voor de motor mee (er is geen enkele garage in het hele oerwoud in de Bandunduprovincie, die zich uitstrekt over 400 x 350 km. (ruim 3x het oppervlak van Nederland!)

In Bokota (e.o.), het eindpunt van de reis, wonen onze drie evangelisten onder de pygmeeën: Dieudonné, Lotudi en Leblanc. Ze hebben advies en hulp nodig. Er zijn vier anderen getraind, maar waar moeten die werken? Het is niet gemakkelijk je elders te vestigen. Veel pygmeeëngemeenschappen zijn erg gesloten en weren onbekenden.

De tocht gaat van Kikwit naar Idiofa 90 km.); dan moet 60 km. verder de grote rivier de Kasaï worden overgestoken in een grote kano, dan begint het oerwoudpad, dat over de regionale hoofdplaats Oshwe (met hooguit 4000 inwoners) naar het dorpje Bokota leidt. Oshwe ligt ongeveer halverwege de reis. Tussen Oshwe en Bokota (met 400 inwoners) ligt het dorp Nkau. In de omgeving van Nkau wonen enkele duizenden erg primitieve pygmeeën. Jean heeft wel onder hen gewerkt en veel openheid aangetroffen voor het Evangelie, maar hij heeft er nog geen kerk kunnen stichten. Deze reis wil het team het werk dat daar begionnen is consolideren en minstens één goede werker voor dat gebied vinden die daar gemeenten kan stichten.

Van ons zendingsteam kunnen we zeggen: Luswa is de bezielende visionair van de beweging. Jean is de man van het oerwoud, die in de omgeving van Nkau goed bekend is en die de taal van de pygmeeën in die streek kent, het Kitwa. Richard is de docent, die de kerkewerkers en nazorgers gaat vormen. De pygmeeën snakken naar dit bezoek.

Het team neemt enkele balen kleding mee, en verder zout, medicijnen en wat pannetjes, zeer gewild in de dorpjes in het eindeloze regenwoud. Verder, voor weinigen die kunnen lezen: Bijbels.

Dieudonné en zijn collega’s in Bokota en omgeving hebben 9 gemeenten gesticht met in totaal meer dan 3000 gelovigen, in een gebied waar voorheen geen christenen waren. Maar het lukt niet goed om onder andere groepen pygmeeën te werken. Ten noorden van hen wonen de vispygmeeën, ten zuidoosten is het gebied van Nkau, waar andere jachtpygmeeën wonen, maar die vijandelijk staan tegenover de groep uit de streek van Bokota. Zal het zendingsteam daar een doorbraak in kunnen bewerken?

Tussen de bezoeken van Luswa en zijn team door wordt het contact onderouden door Moïse, de zoon van ds. Jean, die per fiets (!) de enorme reis maakt. De laatste keer (april ’16) is hij met een fiets, beladen met 3 nieuwe, gedemonteerde fietsen, naar Bokata gegaan, zodat de werkers in het oerwoud zich wat sneller kunnen verplaatsen.

Hoeveel pygmeeën er zijn? In de Dem. Rep. Kongo meer dan anderhalf miljoen, vooral in het noordoosten van het land. In de provincie Bandundu (waarvan Kikwit de grootste stad is) meer dan 80.000, van wie de overgrote meerderheid nog nooit over Jezus heeft gehoord. De pygmeeën worden door de langere bantoes ernstig gediscrimineerd, waardoor ze zich steeds verder in het oerwoud terugtrekken. Het Evangelie kan hier verandering in brengen. Dat verkondigen we trouwens niet alleen aan de pygmeeën, maar ook aan de bantoes in het regenwoud.

Een reis naar de pygmeeën is duur. Maar zouden ik of een andere westerling meegaan, dan zou het nog wel eens veel duurder kunnen worden. Voor 8250 euro kan de reis gemaakt worden. Dit is inclusief achterstallige betalingen voor het levensonderhoud van de pygmese evangelisten en hulpgoederen. Voor dit doel komen we nog 2600 euro te kort. Wie helpt ons?

Voor informatie over de pygmeeën: zie het boekje van Bram Krol: ‘Schreeuw uit het oerwoud’. (zie info op de site www.bramkrol.com )

We houden u via dit bericht op de hoogte van het verloop van de actie voor dit project.

 

(geplaatst 18 oktober 2016)

Goed Nieuws per radio voor de stam Dan

Anderhalf miljoen mensen telt de stam Dan, voornamelijk in Ivoorkust, en verder in Liberia en Guinee. De grote meerderheid belijdt het animisme. Maar in hun religie vind je enkele bijzondere overblijfselen van het bijbelse geloof. Dat stamt uit het verre verleden, 2700 jaar geleden. Want de stam Dan komt oorspronkelijk uit Israël.

Twintig jaar geleden waren er radioprogramma’s in hun eigen taal, uitgezonden over radio ELWA uit Liberia, waar veel naar geluisterd werd. Tijdens de burgeroorlog werd hun kantoor en zender gepunderd en vernietigd. Nu zijn die uitzendingen er niet meer in het Yacouba, de taal van de stam Dan.

Sinds kort komt deze stam meer open te staan voor het bijbelse geloof, nu het hen duidelijk wordt dat veel van hun gewoonten een (vergeten) bijbelse oorsprong hebben. Nu staat men nog veel meer open voor radiouitzendingen over het geloof in hun eigen taal. Dat zal ook het evangelisatiewerk - dat een hoge vlucht neemt - goed ondersteunen. Verspreid over diverse fm-zenders kan de hele stam bereikt worden.

Helpt u mee om de Danieten het Evangelie te laten horen? Voor 5000 euro kunnen we een half jaar vooruit. Radiosprekers hebben we al. We werken hierin samen met Trans World Radio.

Stichting Facilite NL61RABO0129865079, t.n.v. Radioproject Dan

Met de groetjes van Bram Krol

Kijk ook bij de overige projecten >>